Cẩm nang cho bé

Tổng hợp kinh nghiệm chăm sóc bé từ 0 - 6 tháng tuổi

Thứ năm, 02/05/2013, 05:20 PM
Những năm tháng đầu đời (sơ sinh đến 12 tháng tuổi) là một trong những giai đoạn rất quan trọng đối với việc chăm sóc bé. Chính vì vậy, các bậc cha mẹ cần tìm hiểu kỹ lưỡng.

Lần đầu làm mẹ, bạn phát hiện ra mình có thể sống mà không cần đến rất nhiều thứ – ví dụ như giấc ngủ hay rất nhiều thói quen khác; nhưng đồng thời, bạn lại không thể sống thiếu một số thứ trước đây tưởng chừng như xa lạ. Bên cạnh nhu cầu sắm sửa nhiều vật dụng mới, các bà mẹ, nhất là những người làm mẹ lần đầu còn có rất nhiều băn khoăn, lo lắng… Dưới đây là những lời khuyên ngắn gọn và hữu ích giúp mẹ đỡ vất vả hơn trong năm đầu tiên có em bé.

Bé sơ sinh thích được quấn trong chăn

Trẻ sơ sinh vốn quen với sự bao bọc của tử cung người mẹ và chưa kiểm soát được hoạt động của tay chân. Do vậy, việc quấn chăn giúp bé bình tĩnh và kéo dài giấc ngủ của cả hai mẹ con. Thậm chí nhiều bé đến 6 tháng tuổi vẫn còn được quấn tã bông. 

Mẹ cần một chiếc địu tốt cho bé cảm giác an toàn

Dù bạn đã dần quen với việc làm một thứ bằng một tay (vì tay kia còn phải ẵm bé) thì chiếc địu vẫn là một thứ thật tuyệt vời mà bạn không nên thiếu. Một chiếc địu cho phép bạn đưa bé đi bất kỳ nơi đâu, kể cả vào cửa hàng chọn thực phẩm. Ngoài ra, chiếc địu còn giúp ghì chặt bé bên bạn, giúp bé không sợ hãi và có thể ru bé ngủ. 

Bé thích nằm trên tấm thảm êm ái nhiều màu sắc

Một tấm thảm to bằng diện tích của chiếc giường đôi với nhiều hình thù ngộ nghĩnh và màu sắc sặc sỡ là một trong những món đồ yêu thích trong danh mục mua sắm cho bé của nhiều vị phụ huynh. Các bé hai tháng tuổi đều rất thích nằm trên những tấm thảm này và ngắm nhìn những món đồ chơi treo lủng lẳng phía trên. Bé cũng thích khám phá những “người bạn” trên tấm thảm của mình. 

Tắm cho bé sơ sinh đúng cách

Quy trình tắm cho bé sơ sinh theo hướng dẫn của Bệnh viện Nhi đồng 2:
– Pha nước ấm vào thau, thử sức nóng của nước bằng cùi chỏ của bạn, lưu ý dùng nước vừa đủ ấm 36 – 38°C. Nếu trong thời tiết lạnh, mẹ không cảm nhận được chính xác nhiệt độ nước thì có thể dùng sản phẩm “Đo nhiệt độ tắm“;

- Dùng khăn bông to quấn quanh người bé, ôm chặt bé, ngửa đầu;

- Dùng khăn bông nhỏ nhúng nước lau mặt bé theo trình tự: 2 mắt, mũi, mặt, 2 tai. Mẹ có thể lau mắt theo trình tự từ trong khóe mắt kéo khăn ra ngoài hai bên tai, đổi mặt khăn lau mắt còn lại;

- Làm ướt tóc, gội đầu bé bằng xà phòng, xả lại với nước ấm sạch, tốt nhất mẹ nên chọn loại xà phòng không làm cay mắt bé;

- Lau khô tóc bé ngay sau khi xả sạch nước;

- Bỏ khăn bông đang quấn quanh người bé, cho người bé vào thau nước, một tay luôn đỡ đầu bé, tay còn lại tắm từ cổ xuống chân;

- Sau khi tắm xong, bạn nhẹ nhàng nhấc bé ra khỏi thau nước, đặt vào chiếc khăn bông to đã trải sẵn, lau khô người bé rồi mặc quần áo sạch cho bé.

Một số lưu ý khi tắm bé:
– Khi pha nước tắm cho bé, nên cho nước lạnh vào trước rồi từ từ đổ nước nóng vào sau;
– Chú ý bế bé cẩn thận vì khi ướt, bé rất trơn, dễ bị vuột khỏi tay bạn;
– Tắm bé nơi kín gió;
– Khi gội đầu cho bé, cần cẩn thận tránh để xà phòng vào mắt bé;
– Chú ý vệ sinh kỹ bộ phận sinh dục;
– Nếu có thể, các bà mẹ nên có 2 thau nước: 1 thau nước tắm với xà phòng, 1 thau nước sạch. Và nhớ vệ sinh thau sau khi tắm bé xong. 

Mẹ nên mua chậu tắm lớn

Đây là một trong những vật dụng đầu tiên mà mẹ cần sắm cho bé. Các mẹ nên chọn mua chậu tắm có kích cỡ lớn để khi bé lớn hơn, chậu tắm vẫn phát huy tác dụng, tránh trường hợp phải đi sắm chậu mới chỉ sau vài tháng. 

Bé cần nhiều loại khăn tắm

Khi tắm cho bé, mẹ cần sử dụng ít nhất 3 chiếc khăn gồm: khăn bông to để quấn người bé sau khi tắm, khăn bông nhỡ để lau đầu bé sau khi gội và 1 khăn nhỏ dùng khi tắm bé. Các mẹ cũng nên sắm dư ra một vài bộ khăn tắm để sử dụng nhiều lần cho bé về sau. 

Có nên dùng miếng lót sơ sinh suốt 24/24?

Miếng lót sơ sinh mang đến cho mẹ sự tiện dụng, bé cũng sạch sẽ hơn. Tuy nhiên, bạn cần biết cách sử dụng thì mới có thể phát huy được ưu điểm của mỗi loại sản phẩm dành cho bé. Chẳng hạn, mẹ cần tránh lạm dụng miếng lót này 24/24, ngoài ra ghi nhớ những điều sau:

- Giữ cho em bé luôn sạch sẽ và khô ráo bằng cách thay tã thường xuyên. Điều này có nghĩa là mẹ nên chú ý kiểm tra tã của bé để thay ngay cả vào ban đêm;

- Vệ sinh cho bé kỹ càng mỗi lần thay tã. Mẹ có thể dùng bông gòn hoặc khăn bông mềm để lau khô cho bé, tuyệt đối không chà xát để tránh gây tổn thương cho vùng da của bé!

- Không nên thường xuyên chỉ dùng một loại miếng lót hoặc tã giấy. Mỗi khi trời nóng bức hoặc khi bé không khỏe trong người, mẹ nên cho bé dùng tã vải để bé cảm thấy thoải mái hơn. Tốt nhất là dùng xen kẽ tã vải và tã giấy, mẹ có thể hơi cực một chút trong việc giặt giũ nhưng đó là cách an toàn cho con. Vào ban đêm, bé cần giấc ngủ liên tục nên mẹ có thể đóng bỉm cho bé, nhưng cũng phải thường xuyên kiểm tra để tránh trường hợp bé bị ướt, lâu ngày sẽ bị hăm tã.

Mẹ có nên hút mũi cho bé?

Khi bị sổ mũi, các bé thường quấy khóc, phải dùng miệng cho việc thở nên sẽ biếng bú. Mà miệng lại không có chức năng làm ẩm, làm ấm và chức năng lọc không khí như mũi nên càng làm cho tình trạng nghiêm trọng hơn. 

Để giúp bé, mẹ có thể dùng dụng cụ hút mũi (dạng ống cao su hoặc dây silicone) để loại bỏ dịch mũi. Hút mũi sạch khiến bé thở, ăn và ngủ ngon hơn. Mẹ cũng hãy nhớ dùng nước muối sinh lý trong quá trình hút mũi, tuyệt đối không dùng miệng để hút mũi bé vì có thể truyền bệnh từ miệng người lớn vào cơ thể bé, nhất là khi hệ hô hấp của bé còn non yếu.

Những lưu ý khi cắt móng tay cho bé

Không nên cắt móng tay cho trẻ sơ sinh mà thay vào đó, hãy dùng bao tay hoặc giữ cho tay bé không quờ lên mặt. Khi các móng tay bé đã cứng cáp hơn 1 chút thì hãy cắt và phải hết sức cẩn thận. Bạn nên mua một kéo cắt móng tay dành cho trẻ sơ sinh, và tốt nhất hãy nhờ thêm người hỗ trợ khi cắt móng tay cho bé, người này sẽ giữ không để bé ngọ nguậy. (Bạn cũng có thể làm việc này một mình trong khi cho bé bú hay bé đang ngủ.) Bạn cũng có thể dùng thêm miếng đệm đặt ở phần móng bạn định cắt tới để hạn chế tối đa “sự cố”.

Cách dỗ bé ngủ ngoan

Các bậc cha mẹ cần chú ý những điểm sau trong việc vỗ về giấc ngủ của con: không nên để bé ngủ trong trạng thái quá nóng hoặc quá lạnh, không để bé ngủ gần cửa sổ, lò sưởi hoặc dưới những vật treo lơ lửng. Nhiệt độ nơi bé ngủ lý tưởng nhất là khoảng 20 đến 22 độ C, nên thông gió phòng ngủ của bé 1-2 lần / ngày, nếu đắp chăn cho bé thì chỉ nên đắp đến ngang ngực, nếu chân tay bé hơi lạnh mà phần bụng và ngực ấm thì cũng không có gì đáng lo ngại, không nên cho bé nằm gối, không đắp chăn làm từ lông vũ hay polyester. Tốt nhất nên đặt bé nằm ngửa.

Bên cạnh đó, một trong những yếu tố giúp bé ngủ ngon hơn là chiếc nôi / cũi êm ái hoặc những chiếc địu chắc chắn cho bé.

Cho bé uống loại sữa nào?

Tất cả các chuyên gia đều thống nhất: sữa mẹ là thực phẩm tốt nhất cho trẻ sơ sinh là trẻ nhỏ. Bé nên được cho bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời; tròn 6 tháng tuổi trở đi thì vừa cho bé bú mẹ vừa ăn dặm bột. Trong chế độ ăn, từ tháng thứ sáu – qua từng giai đoạn bột sệt, bột đặc, cháo đặc – đều cần đủ bốn nhóm thực phẩm, trái cây tươi.

Hiện nay thị trường sữa rất đa dạng nên không ít bậc phụ huynh bị lúng túng khi chọn sữa cho con. Có thể dựa trên một số tiêu chuẩn: phù hợp với nhu cầu về dinh dưỡng của lứa tuổi đang tăng trưởng và khẩu vị của bé; cung ứng đủ lượng canxi cần thiết cho việc tăng trưởng chiều cao của bé, phù hợp với túi tiền của gia đình; công ty sản xuất uy tín, được nhiều người biết đến, sản phẩm còn trong (xa) hạn sử dụng, bao bì nguyên vẹn, lon không móp méo, được bày bán ở nơi khô ráo, mát, để trong tủ, ít bụi…

Các mẹ lưu ý, sự hấp thu sữa của mỗi bé là khác nhau nên mẹ nên kiểm tra cân nặng của các bé thường xuyên để đảm bảo rằng sữa đang dùng có tác dụng tốt.

Cẩn trọng khi chọn vật dụng cá nhân

Bên cạnh chăm sóc bữa ăn và giấc ngủ cho con, những vật dụng cá nhân của bé như bình sữa, núm, quần áo, vớ, nón, giày sơ sinh… cũng là một trong những yếu tố gây đau đầu cho những người lần đầu làm cha mẹ. Đối với những vật dụng tiếp xúc trực tiếp với cơ thể của bé thì chất liệu là một điểm cần được lưu ý hàng đầu để không gây trầy xước, dị ứng, tổn hại đến làn da còn rất mỏng manh và yếu ớt của các bé. Để chọn được những vật dụng cá nhân thích hợp, các mẹ cần nghiên cứu kỹ thành phần cấu tạo cũng như tham khảo kỹ kinh nghiệm của những mẹ đi trước để có những quyết định phù hợp nhất cho con.

Nên chọn những chiếc mũ có khả năng cách điện và chịu nước. Khả năng cách điện sẽ an toàn hơn vì bé còn nhỏ nên da đầu rất mỏng, tóc thưa hơn, dễ xảy ra sự ma sát hay tích điện khi đội mũ cho bé khi thời tiết lạnh giá. Việc chọn mũ còn cần lưu ý đến chất liệu, với trẻ sơ sinh, tốt nhất bạn không nên chọn những chiếc mũ bị xù lông hay khi chà xát thì có nhiều bụi… chúng rất dễ khiến con bạn bị dị ứng. Hãy chọn những chiếc mũ được làm từ loại sợi mềm, mịn và êm tay. Một cách thử hiệu quả là hãy chà xát mũ lên cổ hay mặt trong cổ tay để kiểm tra độ kích ứng. 

Khi chọn quần áo cho trẻ sơ sinh và bé dưới 1 năm tuổi  cần chú ý những điểm sau: Quần áo nên làm từ chất liệu tự nhiên với độ mềm thích hợp không làm trầy xước da bé. Ngoài ra, nên chọn các loại vải làm từ sợi thiên nhiên có độ thấm tốt không cản trở sự bay hơi của mồ hôi khiến bé luôn cảm thấy thoải mái, dễ chịu.

Nên chọn đồ màu nhạt để tránh các kích thích hóa học của thuốc nhuộm màu từ các trang phục sặc sỡ.  Bên cạnh đó, trang phục cần rộng rãi thoáng mát và bạn cần đặc biệt lưu ý loại bỏ các đường chỉ thừa gây khó chịu và nguy hiểm cho bé.

Đối với bình sữa, khi mua bạn nên lưu ý về nguyên liệu phải tuyệt đối không có chứa chất BPA bởi đây là hóa chất nhân tạo, có thể ngấm vào sữa gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và sự phát triển của bé như: có khả năng làm cho não và hệ sinh dục của bé phát triển bất thường. Nên chọn loại núm ti bằng silicone, mặc dù giá thành đắt hơn núm vú cao su thông thường nhưng có ưu điểm là bền và không có mùi. Kích cỡ của bình sữa phụ thuộc vào độ tuổi của bé, bình nhỏ từ 50ml đến 120ml cho bé dưới 3 tháng tuổi, bình trung từ 120ml đến 180ml cho bé dưới 1 tuổi, bình lớn từ 180ml đến 250ml cho bé từ 1 tuổi trở lên. Khi mua bình sữa cho bé nên chú ý tới van thông hơi, điều này cũng quan trọng vì nó giúp bé không bị nuốt không khí vào bụng và tiêu hóa dễ dàng hơn.

 

Nguồn : Beyeu