Cẩm nang cho bé

Thực phẩm sạch khó đến tay người tiêu dùng

Thứ ba, 17/12/2013, 07:38 AM
Những năm qua, việc tiêu thụ rau, thực phẩm an toàn đạt hiệu quả thấp so với yêu cầu đặt ra. Nguyên nhân chủ yếu là do mô hình cung ứng nhỏ lẻ, không tạo được lòng tin của khách hàng. Khắc phục bất cập này, thành phố Hà Nội đã xây dựng những chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản, bước đầu hình thành thị trường có uy tín. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế, thị trường này vẫn còn quá nhỏ.

Dạo qua các chợ trong những khu dân cư đông đúc mới thấy sức tiêu thụ thực phẩm, rau củ quả của người dân thành phố lớn đến mức nào. 7 giờ sáng, các khu chợ đầy ắp rau quả, thực phẩm, nhưng chỉ sau hơn hai giờ đồng hồ đã vơi cạn. Những ai đi chợ muộn chẳng còn nhiều cơ hội lựa chọn. Nhu cầu lớn như thế, cho nên phần lớn người đi chợ không suy xét đến nguồn gốc rau củ. Song vẫn có không ít người cẩn thận tìm đến các điểm bán rau an toàn.

Nhưng các điểm này quá ít, không thuận tiện mua bán; rau củ không được tiêu thụ luân chuyển hằng ngày nên thường không tươi mới, giá cả lại đắt hơn hẳn ngoài chợ. Nhiều người mua vài lần tại các điểm bán rau an toàn đã quay lại mua ở chợ. Hiện nay, rất nhiều hộ nông dân than phiền trồng rau an toàn công phu mà hiệu quả kinh tế không cao, do không có người bao tiêu. Người trồng rau phải tự đem đi bán tại các chợ thì sản phẩm không cạnh tranh nổi về giá với rau xanh bình thường. Trong khi đó, người tiêu dùng nói chung chưa tin tưởng vào "độ thật" của rau an toàn khi được tiêu thụ nhỏ lẻ như vậy. Tình hình này khiến những người trồng rau an toàn rất "khó trụ" trên thương trường.

 

Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội, do mạng lưới tiêu thụ vẫn chưa phát triển mạnh, cho nên khoảng 70% khối lượng rau an toàn vẫn do nông dân tự đem đi bán tại các chợ đầu mối, chợ dân sinh. 20% số lượng rau là do các tư thương bán buôn cho các nhà hàng, khách sạn. 10% còn lại được tiêu thụ trong các quầy ở siêu thị hay các điểm bán hàng trong khu dân cư. Ở các điểm này, khách rất vắng, lượng rau tiêu thụ hạn chế.

 

Đó mới là mặt hàng rau xanh. Còn về chất lượng thịt gia súc, gia cầm, không chỉ là hoạt động giết mổ, vận chuyển manh mún, không bảo đảm vệ sinh, mà vấn đề nguồn gốc thức ăn chăn nuôi hay nguồn thực phẩm nhập lậu... đang là mối quan tâm, lo ngại hàng đầu của người dân.

 

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, phát huy lợi thế về chăn nuôi tại các vùng đồi gò, năm 2013, thành phố tiếp tục triển khai tám chuỗi liên kết chăn nuôi - tiêu thụ sản phẩm gia súc, gia cầm mang ý nghĩa là vật nuôi bản địa. Đó là: gà đồi Ba Vì; gà đồi Sóc Sơn; vịt cỏ Vân Đình; trứng vịt Liên Châu; vịt Đại Xuyên; gà Mía Sơn Tây; thịt lợn hữu cơ Bảo Châu và thịt bò Hà Nội. Trước đó, thành phố đã có các chuỗi liên kết như: chuỗi thực phẩm Victory, chuỗi thực phẩm sạch cộng đồng Hà Nội, chuỗi liên kết chăn nuôi - tiêu thụ Foodex... Đối tượng tiêu thụ các mặt hàng này chủ yếu vẫn là các nhà hàng, khách sạn, công ty, siêu thị. Với người tiêu dùng, những "thương hiệu" thực phẩm nói trên đã được nhiều người biết đến, tuy nhiên, để mua được chúng thì không dễ bởi mạng lưới tiêu thụ quá mỏng. Nhiều người nhận xét, giá sản phẩm vẫn còn khá cao so với thực phẩm thông thường, không phù hợp với thu nhập của phần lớn người dân.

 

Qua thực tế nêu trên có thể thấy, điều kiện sản xuất có những thuận lợi, nhưng việc tiêu thụ sản phẩm thì còn nhiều khó khăn. Sản phẩm có chất lượng muốn tạo được danh tiếng và uy tín đối với người tiêu dùng thì phải có hệ thống phân phối riêng, không thể bán đại trà trong các chợ dân sinh. Để có hệ thống phân phối riêng đòi hỏi phải chi phí đáng kể cho việc thuê mặt bằng. Hiện nay, thành phố không có kinh phí hỗ trợ cho việc này. Vì vậy, doanh nghiệp tính vào giá thành sản phẩm. Mặt hàng thực phẩm lại đòi hỏi phải được tiêu thụ luân chuyển nhanh để bảo đảm chất lượng cũng như lợi nhuận cho doanh nghiệp. Việc này khó khi giá thành sản phẩm còn cao như vậy... Đây chính là những khó khăn cơ bản cản trở các sản phẩm nông sản chất lượng như rau an toàn và các đặc sản gia súc, gia cầm khu vực ngoại thành Hà Nội tiến quân mạnh ra thị trường. Chưa kể, thành phố cũng chưa có những quy định, cơ chế rõ ràng cho hoạt động liên kết nhằm bảo đảm sự phối hợp chặt choe, ổn định giữa các bên, có sự hỗ trợ nhau trong sản xuất và tiêu thụ.

 

Theo Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội - đơn vị được giao xây dựng, phát triển hệ thống chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản sạch, thời gian tới sẽ tiếp tục xây dựng các điểm tiêu thụ, hình thành các chợ đầu mối kinh doanh, hệ thống phân phối sản phẩm, nhằm đẩy mạnh hơn nữa việc đưa nông sản sạch ra thị trường. Đồng thời, thành phố sẽ có cơ chế chính sách khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực kinh doanh, giết mổ, chế biến, tiêu thụ sản phẩm để bảo đảm đầu ra cho người trồng trọt, chăn nuôi. Ngoài việc, tăng cường kiểm soát quy trình sản xuất, giúp các địa phương xây dựng thương hiệu, bảo hộ nhãn hiệu cho các sản phẩm, thành phố có các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tham gia tiêu thụ như hỗ trợ kinh phí thuê gian hàng, tư vấn kinh doanh, quảng bá sản phẩm...